Uppskotið hjá landsstýrismanninum í fiskivinnumálum um at lata bólki 5 B 750 eyka fiskidagar fær sera lítla undirtøku millum hoyringarpartarnar.
Føroya Reiðarafelag, Føroya Fiskimannafelag, Føroya Skipara- og Navigatørfelag, Meginfelag Útróðrarmanna, Føroya Ráfiskakeyparafelag og Føroya Ráfiskaseljarafelag mæla øll frá uppskotinum.
Havstovan mælir eisini frá og ávarar um økt veiðitrýst á toskastovnin og møguligar avleiðingar fyri MSC-góðkenningarnar.
Bert Suðurstreymoyar Útróðrarfelag tekur greitt undir við uppskotinum.
Lógaruppskotið ber í sær, at ikki fullriknir útróðrarbátar í bólki 5 B fáa 750 felags fiskidagar afturat teimum døgum, sum longu eru tillutaðir fyri 2026. Endamálið er, at bátarnir kunnu halda fram við fiskiskapinum longur út á árið.
Óttast, at skipanin verður skeiklað
Ein høvuðsatfinning, sum gongur aftur í hoyringarsvarunum, er, at uppskotið víkir frá umsitingarætlanini og veiðiregluni, sum fiskidagaskipanin byggir á.
Føroya Skipara- og Navigatørfelag svarar stutt og greitt, at uppskotið skeiklar skipanina, og mælir tí frá at fremja broytingina.
Føroya Reiðarafelag mælir til, at uppskotið verður tikið aftur. Felagið heldur, at umsitingarætlanin og veiðireglan skulu endurskoðast í einari skipaðari tilgongd, har allir partar av fiskiflotanum eru við, áðrenn nýggir fiskidagar verða latnir einstøkum bólkum.
Reiðarafelagið vísir á, at fiskidagatalið hjá flestu bólkum er lækkað umleið 40 prosent undir verandi umsitingarætlan. Fleiri skip eru løgd, og manningar hava mist arbeiðið, uttan at hesir bólkar hava fingið serstakar eykadagar.
Sambært felagnum brýtur uppskotið tí við meginregluna um, at allir skipabólkar skulu viðgerast eftir somu reglum.
Línuskip eru longu løgd
Føroya Fiskimannafelag tekur heldur ikki undir við uppskotinum.
Felagið vísir á, at umsitingarætlanin frá 2019 hevur verið avgerandi fyri at fáa MSC-góðkenningar, sum hava latið upp marknaðir fyri føroyska hýsu í Bretlandi og upsa í Fraklandi og Týsklandi.
Fiskimannafelagið heldur ikki, at ein einstakur bólkur eigur at fáa fleiri fiskidagar, meðan aðrir bólkar hava fingið stórar skerjingar.
Víst verður á línuskipini Skørin, Kvikk og Polarstjørnuna, sum eru løgd, og at manningarnar hava mist arbeiðið.
Felagið krevur, at bólkur 3 fær 15 prosent fleiri dagar, um MSC-góðkenningin skal setast í váða við at geva bólki 5 B fleiri dagar. Annars eigur øll fiskidagaskipanin at verða tikin upp til nýggja viðgerð, áðrenn bólkur 5 B fær serstakar dagar.
Ávara um MSC-góðkenningina
Ráfiskakeyparafelagið mælir staðiliga frá uppskotinum og vil hava landsstýrismannin at taka tað aftur.
Felagið vísir á, at landsstýrismaðurin í lógaruppskotinum sjálvur staðfestir, at fleiri fiskidagar kunnu ávirka eftirmetingina hjá ICES, MSC-góðkenningina og burðardyggu umsitingina av toskastovninum.
Ráfiskakeyparafelagið sigur, at MSC-góðkenningin er ein av týdningarmestu kappingarfyrimununum hjá føroysku fiskivinnuni. Serliga upsaframleiðslan er bundin at marknaðum í Týsklandi og Fraklandi, har góðkenningin hevur stóran týdning fyri bæði marknaðaratgongd og prís.
At seta góðkenningina í váða fyri eina stutttíðar loysn hjá einum einstøkum skipabólki kann sambært felagnum raka fiskimenn, fiskakeyparar, flakavirkir, útflutning og arbeiðspláss á landi.
Felagið vísir eisini á, at talið av virknum bátum í bólki 5 B er vaksið úr 238 í 2023 upp í 339 í fyrra hálvári 2026. Samstundis er miðalprísurin fyri fiskin hækkaður úr 18,86 krónum fyri kilo upp í 33,18 krónur.
Sambært felagnum er tað økta virksemið høvuðsorsøkin til, at fiskidagarnir eru brúktir skjótari. Tað eigur ikki í sjálvum sær at vera grundgeving fyri at broyta reglurnar mitt í fiskiárinum.
Havstovan: Toskurin er framvegis illa fyri
Havstovan mælir frá at lata bólki 5 B 750 eyka fiskidagar og mælir í staðin til, at umsitingarætlanin verður fylgd.
Sambært Havstovuni fer ein øking í fiskidagatalinum at geva møguleika fyri størri veiðu og harvið øktum veiðitrýsti.
Toskastovnurin á Landgrunninum hevur verið illa fyri í nógv ár. Gýtingarstovnurin er framvegis undir ásetta lágmarkinum, meðan veiðilutfallið er oman fyri hámarkið í veiðiregluni. Í eini slíkari støðu eigur veiðitrýstið ikki at verða økt, heldur Havstovan.
Havstovan ávarar eisini um, at eyka dagarnir kunnu gera tað torførari hjá ICES at góðkenna føroysku umsitingarætlanina sum burðardygga.
Meginfelagið: Talan er um frítíðarsiglarar
Meginfelag Útróðrarmanna tekur ikki undir við uppskotinum og sigur, at tað hvørki hevur heimild í sjófeingislógini ella samsvarar við umsitingarætlanina.
Felagið finst eisini at grundgevingini um, at talan er um óbrúktar fiskidagar, tí allir fiskidagar í bólki 5 vórðu brúktir í 2025.
Meginfelagið heldur, at bólkur 5 B ikki er nakað einaumboð fyri útróðrarvinnuna, men í stóran mun er mannaður við frítíðarsiglarum, sum ikki hava útróður sum høvuðsvinnu.
Felagið nevnir aðrar møguligar loysnir. Millum annað kundi inntøkumarkið, sum skilir millum fullriknar og ikki fullriknar bátar, verið sett aftur í gildi. Fiskidagarnir kundu eisini verið býttir í fleiri umførum, til dømis ein helvt 1. januar og hin helvtin 1. juli.
Trolbátarnir vilja viðgera allar bólkar
Felagið Trolbátar er ikki eins greitt ímóti ætlanini sum fleiri av hinum feløgunum.
Felagið sigur, at tað er jaligt, at landsstýrismaðurin ynskir broytingar og fleiri fiskidagar, hóast uppskotið ikki gagnar trolbátunum í bólki 4 T.
Men felagið heldur, at Løgtingið eigur at viðgera allar skipabólkar av nýggjum og ikki bara bólk 5 B. Felagið vísir á, at trolbátarnir eru skerdir 50 prosent í fiskidøgum, hóast stabilitetsreglan sambært semjuni frá 2019 skuldi tryggja, at skerjingin ikki var størri enn 30 prosent yvir seks ár.
Bert eitt felag tekur undir
Suðurstreymoyar Útróðrarfelag tekur sum einasti greiði hoyringarparturin undir við uppskotinum, soleiðis sum tað fyriliggur.
Felagið heldur tó, at málið kundi verið avgreitt við kunngerð innan fyri heimildirnar í sjófeingislógini.
Útróðrarfelagið vísir á, at bólkur 5 er skerdur um 70 prosent í fiskidøgum, síðani fiskidagaskipanin kom í gildi í 1996, uttan at bólkurin hevur fingið onnur fiskirættindi í staðin.
Sambært felagnum hava 342 bátar í bólki 5 B verið til útróðrar í 2026. Teir hava tilsamans avreitt 1.432,7 tons eftir 3.250 veiðitúrar.
Við sama miðalveiðitrýsti fara teir 750 eyka fiskidagarnir at geva eina eyka veiðu á umleið 330 tons, metir felagið.
Tað svarar sambært útróðrarfelagnum til veiðuna hjá einum norskum línuskipi á einum tveir mánaðar longum túri undir Føroyum. Felagið heldur, at henda fiskinøgdin heldur eigur at koma føroysku útróðrarbátunum til góðar.
Fiskivinnuráðið fekk bara fýra dagar
Fiskivinnuráðið hevur ikki eina felags niðurstøðu um uppskotið.
Ráðið sigur, at tað ikki hevði stundir at hava fund um málið, tí uppskotið varð sent til hoyringar í hægstu feriutíð við einari hoyringarfreist á bara fýra dagar.
Tí lótu einstakir limir og feløg í ráðnum í staðin síni egnu hoyringarsvar.
Vørn hevði ongar viðmerkingar til uppskotið, meðan Føroya Ráfiskaseljarafelag boðaði frá, at felagið ikki tekur undir við tí.
Sjálvstøðugi vinnurekandi Per Mikkelsen heldur, at skipanin eigur at verða broytt, so hon í størri mun tekur hædd fyri ymisku fortreytunum hjá teimum, sum fiska í bólki 5, og so dagarnir í størri mun koma teimum til góðar, sum hava størstan tørvin.
Landsstýrismaðurin heldur fast
Hóast stóru mótstøðuna heldur landsstýrismaðurin fast við uppskotið.
Hann viðurkennir, at tað víkir frá galdandi umsitingarætlan og veiðireglu, men heldur, at talan er um eina serliga og tíðaravmarkaða loysn fyri 2026.
Grundgevingin er, at óbrúktir fiskidagar, sum vórðu fluttir frá 2024 til 2025, ikki kundu verða gagnnýttir, tí heimildin varð samtykt so seint í 2025.
Samstundis heldur arbeiðið fram við at endurskoða treytirnar hjá bólki 5, umsitingarætlanina og veiðiregluna.
Ráðið staðfestir sjálvt, at fleiri fiskidagar kunnu leggja størri trýst á viðbrekna toskastovnin, og at uppskotið kann ávirka eftirmetingina hjá ICES og arbeiðið við at varðveita MSC-góðkenningarnar fyri upsa og hýsu.
Hendan útgávan kann eisini býtast sundur í eina høvuðsgrein og ein faktaboks við støðuni hjá hvørjum hoyringarparti.
